Аҕабыыт кэлэн олохсуйуута

30_2012_9a_m

Саҥа кэлбит үрдүк үөрэхтээх аҕабыыты ыыппат инниттэн, Кэнтиккэ таһааран, бары нэһилиэктэри кэрийэ сылдьан, саҥа төрөөбүт оҕолору сүрэхтээн, ыал буолбут дьону бэргэһэлээн, өлбүт дьону испииһэктэн таһааран суруйарыгар сорудахтаан, «кэриир аҕабыыта» диэн дуоһунас биэрэн Сэргэй (Лесин Сергей) аҕабыыты Сэймэлэккэ олохсуппуттар. Саҥа аҕабыыт кэлбит сайыныгар, самыыр отой түспэккэ, сир-дойду куура хатан барбыт. Ойууттар кыыран, билгэһиттэр билгэлээн туһаларыттан тахсаллар.…Читать далее…

Кэс Тыл, Самое главное
Темы: , , , , , , , , , , .

Саха дьахтарын былыргы олоҕуттан

якутка

Саха дьоно былыр сүөһү иитэн, бултаан, балыктаан, кэлин бурдук үүннэрэн ииттинэн олорбуттара. Манна барытыгар эр киһи дьаһайааччы уонна сүрүн толорооччу буолара. Ону таһынан, дьиэ кэргэнин, аҕа ууһун туора биистэртэн  көмүскүүрэ, улуус, нэһилиэк араас мунньахтарыгар куолаһын киллэрэр киһинэн эмиэ кини буолара. Дьахтар эйгэтэ дьиэтин, хотонун иһинэн муҥурданара. Эр киһи ойох ыларыгар халыым төлүүрэ. Эргэ барар кыыс…Читать далее…

Кэс Тыл, Самое главное, Сахалыы
Темы: , , , , , .

Сахалар өлүү туһунан өйдөбүллэрэ. Представления якутов о смерти

якуты, смерть, могила, кладбище

Сахаларга киһи өлүүтүн уонна өлбүтүн кэннэ кини кутун дьылҕатын туһунан туһааннаах үөрэх суох этэ. Киһи өлүүтэ икки көрүҥнээҕинэн ааҕыллара: бастакытынан, дьылҕа таҥарата анаабыт кэмин толору олорон үйэтин моҕоон өлүү, ол эбэтэр, кырдьан өлүү; иккиһинэн, эрдэ өлүү, ол аата оһолтон, атын киһи өлөрбүтүттэн, эбэтэр ыарыыттан өлүү. Ыарыыны куһаҕан тыыннар (абааһылар) дьайыыларынан ааҕаллара, абааһы киһи кутун сиэн өлөрөр диэн өйдүүллэрэ.

Реанимация памяти, Сахалыы
Темы: , , , , , , , , , .